Het zou vandaag een rustige dag worden, dacht ik. Geen politiek, geen gezeur, maar wel mensen bezoeken, eenzaamheid doorbreken. Belangrijk, maar niet spannend. Het is nu inmiddels 17:25 uur en begin ik mijn dag (en nacht) boek te schrijven. De km-teller stond aan het eind van de dag op 289 km, zes bezoeken en uren rijden. Of beter gezegd: uren telefoneren. Mijn vaste chauffeur reed en ik belde of werd gebeld.
Interessant dat bij adres A alle ramen open stonden vanwege ventilatie, plastic handschoenen klaar stonden en ontsmettingsmiddel. Bovendien stonden in de grote kamer de stoelen op veilige afstand van elkaar opgesteld. Op een ander adres zat ik te kleumen van de kou buiten voor een gesloten raam. De oude dame zat achter het raam binnen en we spraken via de microfoon die voor mij buiten stond op een tafel en voor haar binnen. Prachtig om te zien hoe blij ze was met mijn bezoek.
Ik ben nog maar nauwelijks vertrokken of krijg een e-mail van de voorzitter van de Joodse Gemeente met de mededeling dat al maandenlang deze dame erg verdrietig is, en nu niet meer. Kijk, daar doe ik het voor. En dan nog een paar bezoeken, gewoon in de tuin of in een kamer met voldoende ventilatie en afstand.
“Na 1500 jaar vervolging en vernedering komt de Raad van Kerken de Joden vertellen hoe om te gaan met ons Israël.”
Maar na deze rustige bezoekjes, ging het vandaag volledig mis. Een hoogbejaarde weduwe, nog zeer vitaal, stond erop dat ik gezellig bij haar binnenkwam. Een kamer zonder enige vorm van ventilatie. Bovendien hoestte zij en had nog niet gehoord dat je dat in je elleboog moet doen. Reden dat ik vooral binnen moest komen was omdat zij koffie en fruit had klaarstaan. Na duidelijke en uitgebreide uitleg heb ik voet bij stuk (en bij mijn gezondheid!) gehouden en zaten we beiden buiten met minstens twee meter social distance. Ik heb haar geprobeerd uit te leggen dat haar opstelling om geen afstand te houden onverstandig is. Maar zij beleerde mij dat als mevrouw Halsema het onzin vindt, waarom moet zij zich dan mesjokke maken?
Ze had een punt! Maar ook had zij een eigen onderbouwing. Vlak na de oorlog was er een boerin, die niet ver van haar woonde: “Zij had in haar boerderij geen elektriciteit. Haar zoon wilde dat voor haar aanschaffen en laten installeren. Maar de moeder, de boerin, wilde er niets van weten, want, zo zei ze, elektriciteit is zeer gevaarlijk. Je kunt het niet zien, niet horen en niet voelen.” Onze bejaarde roekeloze dame legde mij uit dat elektriciteit, ondanks het vermeende gevaar van de onzichtbaarheid, de reukloosheid en de onaantastbaarheid, er toch is en blijft. Zo ook het coronavirus. Ook hier viel niets tegenin te brengen! Twee-nul!
Tijdens een ander bezoek hoorde ik een ander verhaal. Een paar jaar na de oorlog liep een jongeman, een overlevende, zijn hond uit te laten. Een politieman stopt hem en zegt hem dat hij een boete krijgt omdat zijn hondje zijn behoefte had gedaan op openbaar terrein. Hoe is uw naam, vroeg de diender, waarop de Jood geïrriteerd antwoordde: “Moos Cohen! En ik verzoek u dringend hier weg te gaan. Vijf jaar lang, van 1940 tot 1945, heeft u zich weggekeken van mijn bestaan. Ik ben nu niet meer in u geïnteresseerd!”
Omdat ik in de auto een telefoontje kreeg over de brief van de Raad van Kerken aan de Nederlandse Overheid waarin werd verzocht om Israël te boycotten, moest ik aan bovenstaande waar gebeurde geschiedenis denken. Na 1500 jaar vervolging en vernedering komt de Raad van Kerken de Joden vertellen hoe om te gaan met ons Israël, duizenden kilometers van ons vandaan … ik peins er niet over! Leave me in peace! Weer gaat de telefoon: een jonge weduwe. Een en al huilen. Ze ziet het niet meer zitten. Maar ze moet verder. En dan een whatsapp van mijn dochter. Zij is directeur van een grote Joodse kleuterschool in Montreal. ze zijn weer gedeeltelijk open. Zie de foto bovenaan dit bericht. Lijkt mijn dochter op mij?
Inmiddels ben ik dus alweer een uur thuis. Een OJEC (Overlegorgaan Joden-Christenen) vergadering per Zoom. Even rust, dacht ik, want de vergadering begint om 19:30 uur. Mais non. Er moet druk komen op de huidige Raad van Kerken, de telefoon staat op gloeiend. De Nederlandse Kerken moeten kleur bekennen: waar staan ze ten opzichte van Israël? En ten opzichte van antisemitisme? Ik moet dat scheiden, wordt me uitgelegd, want anti-Israël en anti-Joods is niet hetzelfde. Kijk maar met hoeveel respect vermoorde Joden worden herdacht! Inderdaad, gonst het door mijn hoofd, er is veel respect in Nederland voor Joodse monumenten … dus voor dode Joden. Maar hoe staat het met het respect voor Israël waar Joden en Jodendom springlevend zijn?
