Toen is niet nu – dagboek van een opperrabbijn

De sjabbat-rust had ik wel even nodig. Weet u, trouwe lezer, ik ben niet helemaal eerlijk met mijn dagboek. De echt interessante gebeurtenissen kan ik vanwege privacy niet delen. Er gebeurt dagelijks genoeg wat ik wel kan neerschrijven, maar vaak zijn de echte spannende gebeurtenissen onvertelbaar en nog vaker onvoorstelbaar. En dat heeft dan alles te maken met een heel complex fenomeen genaamd: de mens!

Vorige week was ik precies 45 jaar als rabbijn in Nederland werkzaam. Een flinke tijd waarin veel is gebeurd en waarin tijden letterlijk zijn veranderd. Mij wordt weleens gevraagd of ik het kan accepteren dat als de Mosjiach er is, dat er dan weer dierenoffers in de Tempel in Jeruzalem zullen worden gebracht. En als ik die vraag bevestigend beantwoord, dan wordt er uitgeroepen dat een Tempeldienst niet meer van deze tijd is. Mijn reactie is dan dat dat inderdaad klopt: de Tempeldienst is niet van deze tijd en daarom is de Tempeldienst en het brengen van dierenoffers van de Joodse wet verboden.

Maar de tijd van de Mosjiach is ook niet deze tijd en toentertijd, toen de Tempel in Jeruzalem als Tempel fungeerde, was het toentertijd en niet nu! Maar waarom zover terug in de tijd of waarom reflecteren van nu naar de tijd van de Mosjiach? Toen ik vijfenveertig jaar geleden in het Sinai Centrum werkte moest ik met de artsen vechten om een rookverbod op de sjabbat. In de openbare ruimte mocht op sjabbat niet gerookt worden. Ik wilde de sjabbatrust bewaren en bewaken, maar moest hiertoe wel een collegiale oorlog voeren met de psychiater die het roken op sjabbat ook in de gemeenschapsruimte wilde toestaan ‘om medische redenen’. Ja, u leest het goed: de rabbijn wilde een rookvrije conversatieruimte op de sjabbat en de HH-medici wilden om medische redenen dat het hele gebouw een grote rookruimte zou zijn. Zo’n 35 jaar geleden waren het andere tijden.

En wat denkt u van het gevecht dat ik moest voeren bij de nieuwe out-patiënt locatie in Amsterdam. Ik wilde dat ieder behandelkamer van binnenuit niet op slot zou kunnen en in de deur een raampje zou zitten zodat behandelaar en patiënt niet met z’n tweeën als het ware opgesloten zaten en er situaties zouden kunnen ontstaan die, om me even netjes uit te drukken, minder gepast zouden zijn. Ik werd bijna volledig (collegiaal!) voor gek verklaard en ervan beticht dat ik de professionaliteit van de medewerkers in twijfel trok. Vandaag de dag gaat geen behandelaar meer alleen met een patiënt in een afsluitbare kamer zonder ramen zitten….en iedereen begrijpt dat.

Op de vroege zondagochtend luister ik graag, nog net in bed of al op pad in de auto, naar het radioprogramma “Vroege Vogels”. Een interessant programma, dicht bij de natuur en ver verwijderd van politiek gekonkel. Het straalt rust uit. Er werd vanochtend aandacht besteed aan het overlijden van Henk Tennekes op 69-jarige leeftijd. Hij was een toxicoloog en had onderzoek gedaan naar bijensterfte en was tot de conclusie gekomen dat die bijensterfte veroorzaakt wordt door een pesticide van een bepaald merk. Nou en, hoor ik u denken, wat heeft dit te maken met het door mij eerder vermelde thema “toentertijd”? Een goede vraag, maar de connectie wordt dadelijk zichtbaar via een mooie slalom, dus lees nog even door.

Toen enige jaren geleden er weer eens een aanval plaatsvond tegen het koosjere slachten, werd als bewijs tegen deze slachtmethode een rapport gebruikt van de Landbouw Hogeschool Wageningen. En nu wilde het toeval dat dezelfde afdeling, of hoe zoiets dan ook moge heten, dat tegen ritueel slachten schreef, ook een rapport schreef over bijensterfte. En wat bleek: in heel Europa werd de sterfte toegeschreven aan een pesticide van een bepaald merk, maar alleen Wageningen toonde wetenschappelijk aan dat het pesticide daaraan niet schuldig was. Nu bleek echter dat het onderzoek dat de HH-wetenschappers hadden uitgevoerd toevallig betaald was door de fabriek die het pesticide fabriceerde. En dat groepje wetenschappers moest ons nu vertellen dat het ritueel slachten pijnlijker was dan het slachten onder verdoving?!

In Vroege Vogels werd gewag gemaakt van het overlijden van dr. Hans Tennekes die tot de conclusie was gekomen dat pesticide weldegelijk de oorzaak was van de bijensterfte. In een soort memoriam vertelde dus een collega-wetenschapper over de bijensterfte en vermeldde dat hij oorspronkelijk van mening was dat het pesticide niet de oorzaak was en dat de overleden collega als een soort eenling er ongenuanceerd anders over dacht. Maar, vermelde hij uiterst terloops, dat hijzelf toentertijd bekostigd werd door de fabrikant van de pesticide en dan laat de wetenschappelijke conclusie zich kennelijk wel raden! Luister het hier vanaf minuut 2! 

Dat de psychiater met mij in discussie was over het wel of niet roken op sjabbat in de conversatiezaal had alles te maken met voortschrijdend medisch inzicht. Roken kalmeert en de koppeling tussen longkanker en roken was nog niet bekend en dus kon ik ook begrijpen dat roken toentertijd als een geneesmiddel werd gezien. De discussie die de psychiater en ik voerden was dus een zuivere. Had niet te maken met toentertijd en nu, niet met een veranderde manier van denken in onze totale samenleving, maar uitsluitend met voortschrijdend medisch inzicht. Maar de wetenschappelijke conclusie van wetenschappers die hun wetenschappelijke conclusie laten bepalen door pecunia, heeft niets te maken met voortschrijdend inzicht, maar met omkoping, belangenverstrengeling. Recht wordt krom en krom wordt recht. Niet alleen dus in de politiek, maar helaas zelfs af en toe in de wetenschap.

Gedurende coronatijd houdt Opperrabbijn Jacobs een dagboek bij voor het Joods Cultureel Kwartier. CIP publiceert deze bijzondere stukken dagelijks.

 

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *